Skip to content

☎ 090-998-8151 | ✉ [email protected] | 🕐 Mon–Fri 9:00–17:00 | 💬 @sync.innovation
☎ 090-998-8151 |
🕐 Mon–Fri 9:00–17:00 | 💬 @sync.innovation

พลาสติกหน่วงไฟ (Flame Retardant) คืออะไร? มาตรฐาน UL 94 และวัสดุหน่วงไฟสำหรับ 3D Printing

พลาสติกหน่วงไฟ (Flame Retardant) คืออะไร? มาตรฐาน UL 94 และวัสดุหน่วงไฟสำหรับ 3D Printing

พลาสติกส่วนใหญ่ทำจากคาร์บอนและไฮโดรเจน จึงเป็นเชื้อเพลิงชั้นดี ถ้าชิ้นงานพิมพ์ 3 มิติไปใช้เป็นกล่องอุปกรณ์ไฟฟ้า ขั้วต่อ หรือชิ้นส่วนใกล้แหล่งความร้อน แล้วเกิดไฟฟ้าลัดวงจร ชิ้นงานอาจกลายเป็นตัวลามไฟได้ พลาสติกหน่วงไฟ (Flame Retardant) คือพลาสติกที่ผสมสารช่วยให้ติดไฟยากขึ้นและดับเองเมื่อแหล่งไฟถูกนำออก บทความนี้อธิบายว่าพลาสติกหน่วงไฟทำงานอย่างไร มาตรฐาน UL 94 อ่านค่าอย่างไร และมีวัสดุหน่วงไฟอะไรบ้างสำหรับเครื่องพิมพ์ 3 มิติ

ไฟเกิดได้อย่างไร และสารหน่วงไฟทำอะไร

ไฟต้องมี 3 องค์ประกอบ คือ เชื้อเพลิง ออกซิเจน และความร้อน แล้วเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ต่อเนื่อง สารหน่วงไฟ (Flame Retardant Agent) จะเข้าไปตัดวงจรนี้ด้วยวิธีต่าง ๆ

  • รบกวนปฏิกิริยาในเปลวไฟ: สารกลุ่มฮาโลเจน (โบรมีน คลอรีน) ปล่อยสารที่ดักอนุมูลอิสระในเปลวไฟ ทำให้ไฟดับ
  • สร้างชั้นถ่านปกคลุมผิว: สารกลุ่มฟอสฟอรัสทำให้ผิวพลาสติกกลายเป็นชั้นถ่านที่กันความร้อนและออกซิเจน
  • ดูดความร้อนและปล่อยไอน้ำ: สารอนินทรีย์อย่างอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ (ATH) และแมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ สลายตัวเมื่อร้อนแล้วปล่อยไอน้ำออกมาลดอุณหภูมิ

สัดส่วนการใช้สารหน่วงไฟแต่ละชนิดในตลาดสัดส่วนสารหน่วงไฟตามกลุ่มสารเคมี
สัดส่วนการใช้สารหน่วงไฟแต่ละกลุ่มในอุตสาหกรรม

ฮาโลเจน vs ปลอดฮาโลเจน (Halogen-free)

กลุ่มฮาโลเจน กลุ่มปลอดฮาโลเจน
ตัวอย่างสาร สารประกอบโบรมีน คลอรีน ฟอสฟอรัส ไนโตรเจน ATH แมกนีเซียมไฮดรอกไซด์
ประสิทธิภาพ สูง ใช้ปริมาณน้อย ต้องใช้ปริมาณมากกว่า อาจกระทบความแข็งแรง
เมื่อเกิดไฟไหม้ เกิดควันพิษและแก๊สกรด เช่น HBr, HCl ควันน้อยกว่าและพิษน้อยกว่า
สิ่งแวดล้อม บางชนิดตกค้างยาวนาน และถูกจำกัดการใช้ในหลายประเทศ เป็นแนวโน้มหลักของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน

สารหน่วงไฟกลุ่มโบรมีนบางชนิด เช่น PBDE ถูกจำกัดภายใต้ข้อกำหนด RoHS ของสหภาพยุโรปและอนุสัญญาสตอกโฮล์ม เพราะสะสมในสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิต อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์จึงหันมาใช้วัสดุปลอดฮาโลเจนมากขึ้น

มาตรฐาน UL 94 อ่านค่าอย่างไร

UL 94 ของ Underwriters Laboratories เป็นมาตรฐานทดสอบการติดไฟของพลาสติกสำหรับชิ้นส่วนอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้กันทั่วโลก โดยนำชิ้นทดสอบไปลนไฟตามเวลาที่กำหนดแล้วดูว่าดับเองเร็วแค่ไหนและมีหยดไฟตกลงมาไหม

ระดับ ความหมายโดยย่อ
HB ทดสอบแนวนอน ไฟลามช้าตามเกณฑ์ พลาสติกทั่วไปส่วนใหญ่อยู่ระดับนี้
V-2 ทดสอบแนวตั้ง ไฟดับเองภายใน 30 วินาที ยอมให้มีหยดไฟ
V-1 ไฟดับเองภายใน 30 วินาที ไม่มีหยดไฟ
V-0 ไฟดับเองภายใน 10 วินาที ไม่มีหยดไฟ นิยมกำหนดในชิ้นส่วนไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
5VB / 5VA ทดสอบด้วยเปลวไฟแรงกว่า สำหรับกล่องหุ้มอุปกรณ์ ระดับสูงสุด

ข้อควรรู้คือระดับ UL 94 ผูกกับ ความหนาของชิ้นทดสอบ เช่น ผ่าน V-0 ที่ความหนา 1.5 มม. ไม่ได้แปลว่าชิ้นงานบาง 0.8 มม. จะผ่านด้วย และชิ้นงานพิมพ์ 3 มิติที่มี Infill โปร่งอาจให้ผลต่างจากชิ้นทดสอบตัน ถ้าต้องใช้ในผลิตภัณฑ์ที่ต้องผ่านมาตรฐาน ควรทดสอบชิ้นงานจริง นอกจากนี้ยังมีมาตรฐานอื่น ๆ เช่น IEC 60695 สำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และ มอก. ของไทยในผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

ตารางเปรียบเทียบระดับการหน่วงไฟของวัสดุต่าง ๆ
ตัวอย่างการเปรียบเทียบระดับการหน่วงไฟของวัสดุ

Flame Retardant ต่างจาก Flame Resistant อย่างไร

  • Flame Retardant (หน่วงไฟ): วัสดุปกติที่ติดไฟได้ แต่ผสมหรือเคลือบสารหน่วงไฟ ให้ติดยากขึ้นและดับเอง
  • Flame Resistant (ทนไฟโดยธรรมชาติ): วัสดุที่โครงสร้างโมเลกุลติดไฟยากอยู่แล้ว เช่น PEEK, PEI (ULTEM), PPSU และ PPS ซึ่งผ่าน V-0 ได้โดยไม่ต้องเติมสาร

วัสดุหน่วงไฟสำหรับเครื่องพิมพ์ 3 มิติ

เส้น FDM

เส้น Elegoo PC-FR Filament หน่วงไฟ UL94 V-0
Elegoo PC-FR เส้นพอลิคาร์บอเนตหน่วงไฟ ผ่าน UL 94 V-0 ตามที่ผู้ผลิตระบุ

  • PC-FR: พอลิคาร์บอเนตผสมสารหน่วงไฟ แข็งแรง ทนแรงกระแทกและความร้อน เช่น Elegoo PC-FR ที่ผู้ผลิตระบุว่าผ่าน UL 94-2023 V-0 ต้องใช้เครื่องตู้ปิด หัวฉีดเหล็กกล้าชุบแข็ง อุณหภูมิหัวฉีดราว 260–280°C และอบเส้นก่อนพิมพ์
  • ABS-FR และ PC/ABS-FR: ใช้ทำกล่องอุปกรณ์ไฟฟ้า มีหลายแบรนด์ที่ระบุระดับ V-0
  • PC ทั่วไป: มีคุณสมบัติดับไฟเองได้ระดับหนึ่ง หลายยี่ห้ออยู่ในระดับ V-2
  • พลาสติกวิศวกรรมสมรรถนะสูง: PEEK, PEI, PPSU, PPS และ PVDF ทนไฟโดยธรรมชาติ ใช้ในอากาศยานและรถไฟ แต่ต้องใช้เครื่องพิมพ์อุณหภูมิสูงมาก

เรซินหน่วงไฟ

เรซินหน่วงไฟ Phrozen FR940
Phrozen FR940 เรซินหน่วงไฟสำหรับชิ้นส่วนอุตสาหกรรม

สำหรับชิ้นงานที่ต้องการความละเอียดสูงและผนังบาง เช่น ขั้วต่อหรือฝาครอบอุปกรณ์ขนาดเล็ก ใช้เรซินหน่วงไฟอย่าง Phrozen FR940 ซึ่งผู้ผลิตระบุว่าได้รับการรับรอง UL Blue Card เหมาะกับชิ้นส่วนไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และยานยนต์ ควรล้างและอบตามขั้นตอนผู้ผลิตเพื่อให้ได้คุณสมบัติตามสเปก

ข้อควรรู้เมื่อใช้วัสดุหน่วงไฟ

  • วัสดุหน่วงไฟ ไม่ได้ไม่ติดไฟ แค่ติดยากขึ้นและดับเองเร็วขึ้น
  • สารหน่วงไฟอาจทำให้พลาสติกเปราะขึ้นเล็กน้อย และสึกหัวฉีดเร็วขึ้น
  • ควันจากการพิมพ์และจากการเผาไหม้ยังเป็นอันตราย ควรพิมพ์ในพื้นที่ระบายอากาศดี
  • ชิ้นงานที่ใช้กับผลิตภัณฑ์ขายจริงควรทดสอบและขอการรับรองตามมาตรฐานที่ผลิตภัณฑ์นั้นต้องผ่าน

คลิปวิดีโอที่เกี่ยวข้อง

ทดสอบเผาชิ้นงานพิมพ์ 3 มิติ ABS, PLA และ PETG

Flame Resistant ต่างจาก Flame Retardant อย่างไร

ต้องการวัสดุหน่วงไฟสำหรับชิ้นส่วนไฟฟ้าหรือฟิกซ์เจอร์ในโรงงาน ปรึกษาฝ่ายขาย โทร 090-998-8151 / LINE @sync.innovation

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

PLA และ PETG ติดไฟง่ายไหม

ทั้ง PLA, PETG และ ABS ทั่วไปติดไฟได้และมักอยู่ในระดับ HB ไม่ควรใช้ทำกล่องหุ้มอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงดันสูงหรือชิ้นส่วนใกล้แหล่งความร้อนโดยไม่ทดสอบ

V-0 กับ 5VA ต่างกันอย่างไร

V-0 ทดสอบด้วยเปลวไฟขนาดเล็ก ส่วน 5VA และ 5VB ทดสอบด้วยเปลวไฟที่แรงกว่าและนานกว่า ใช้กำหนดสำหรับกล่องหุ้มอุปกรณ์ที่ต้องกันไฟลามออกสู่ภายนอก

พิมพ์เส้นหน่วงไฟแล้วได้ระดับ UL ตามสเปกเลยไหม

ไม่แน่นอนเสมอไป ระดับในสเปกทดสอบจากชิ้นทดสอบที่ความหนาและเงื่อนไขกำหนด ชิ้นงานพิมพ์ 3 มิติที่ผนังบาง หรือ Infill โปร่ง อาจให้ผลต่างกัน ควรออกแบบผนังให้หนาพอและทดสอบชิ้นงานจริง

Cart 0

Your cart is currently empty.

Start Shopping