Skip to content

☎ 090-998-8151 | ✉ [email protected] | 🕐 Mon–Fri 9:00–17:00 | 💬 @sync.innovation
☎ 090-998-8151 |
🕐 Mon–Fri 9:00–17:00 | 💬 @sync.innovation

Lattice Structure คืออะไร? โครงสร้างตาข่ายที่เบา แข็งแรง และดูดซับแรงกระแทก ผลิตได้ด้วย 3D Printer

Lattice Structure คืออะไร? โครงสร้างตาข่ายที่เบา แข็งแรง และดูดซับแรงกระแทก ผลิตได้ด้วย 3D Printer

Lattice Structure คือโครงสร้างตาข่ายที่ประกอบจากคาน แผ่น หรือผิวโค้งขนาดเล็กเชื่อมต่อกันเป็นโครงข่าย ใช้แทนเนื้อวัสดุตันเพื่อให้ชิ้นงานเบาลง แต่ยังรับแรงได้ หรือเพื่อให้ยุบตัวดูดซับแรงกระแทก โครงสร้างแบบนี้แทบผลิตด้วยวิธีดั้งเดิมไม่ได้ แต่เป็นงานถนัดของ 3D Printer บทความนี้อธิบายประเภทของ Lattice ประโยชน์ และวิธีเลือกเครื่องพิมพ์กับวัสดุให้ตรงงาน

ข้อมูลประเภทและการใช้งานของ Lattice อ้างอิงจากคู่มือของ 3Dnatives, Siemens Simcenter, All3DP และ Wevolver ดูลิงก์ท้ายบทความ

Lattice Structure คืออะไร

ลองนึกถึงรังผึ้ง ใยแมงมุม หรือเนื้อกระดูกด้านใน ธรรมชาติใช้โครงสร้างโปร่งแบบนี้เพื่อให้แข็งแรงโดยใช้วัสดุน้อย Lattice ในงานวิศวกรรมใช้หลักเดียวกัน คือเอาเนื้อวัสดุออกจากส่วนที่ไม่จำเป็น แล้วเหลือโครงข่ายที่ออกแบบมาให้ทำหน้าที่เฉพาะ

คุณสมบัติของ Lattice ขึ้นกับ 3 อย่าง คือ รูปแบบของเซลล์ ขนาดของเซลล์ และความหนาของคานหรือผนัง เมื่อคุณสมบัติของชิ้นงานมาจากรูปทรงภายในมากกว่าเนื้อวัสดุ เราเรียกวัสดุกลุ่มนี้ว่า Metamaterials

ทำไมต้องใช้ 3D Printer

การกัด CNC เข้าไม่ถึงช่องว่างภายใน ส่วนการฉีดพลาสติกถอดแม่พิมพ์จากโครงตาข่าย 3 มิติไม่ได้ 3D Printing สร้างชิ้นงานทีละชั้นจึงทำรูปทรงภายในได้โดยตรง และเปลี่ยนความหนาแน่นของ Lattice ในแต่ละตำแหน่งของชิ้นงานเดียวกันได้ด้วย

Lattice 4 ประเภทหลัก

ประเภท ลักษณะ ตัวอย่าง งานที่นิยมใช้
Strut / Beam คานเส้นตรงเชื่อมกันเป็นเซลล์ซ้ำ ๆ Cubic, Octet, Diamond, Kelvin ชิ้นส่วนโครงสร้างน้ำหนักเบา งานที่ต้องคาดการณ์พฤติกรรมได้แม่น
Surface / TPMS ผิวโค้งต่อเนื่องที่นิยามด้วยสมการ ไม่มีมุมแหลม Gyroid, Schwarz P ตัวแลกเปลี่ยนความร้อน (พื้นที่ผิวสูง) งานกระจายแรงหลายทิศทาง
Planar / Honeycomb ลวดลาย 2 มิติยืดเป็นความหนา รังผึ้งหกเหลี่ยม ตารางสี่เหลี่ยม แผ่นแกนกลาง งานรับแรงทิศทางเดียว ผลิตง่ายที่สุด
Stochastic โครงข่ายแบบสุ่ม ไม่มีเซลล์ซ้ำ Voronoi, โครงสร้างเลียนแบบกระดูก รากเทียมและอุปกรณ์การแพทย์ที่ต้องการให้กระดูกยึดเกาะ งานที่ต้องการคุณสมบัติเท่ากันทุกทิศ

ผู้ใช้ FDM คุ้นกับ Lattice อยู่แล้วในรูปของ Infill เช่น Gyroid หรือ Honeycomb ที่ Slicer สร้างให้อัตโนมัติ ต่างกันตรงที่ Infill ซ่อนอยู่ใต้ผนังชิ้นงาน ส่วน Lattice ที่ออกแบบเองเป็นส่วนทำงานหลักของชิ้นงาน

งานวิจัยล่าสุดจาก MIT (Nature, พ.ย. 2026) เสนอแนวทางที่ 5 คือโครงข่ายที่คานมีหลายขนาดปนกันแบบเส้นใบไม้ ซึ่งทดสอบแล้วกระจายความเสียหายได้ดีกว่าทั้งแบบรังผึ้งและ Voronoi อ่านสรุปได้ที่ งานวิจัย Metamaterials ของ MIT

ประโยชน์ของ Lattice Structure

  • ลดน้ำหนัก (Lightweighting): ตัดเนื้อวัสดุในส่วนที่รับแรงน้อย ใช้ในอากาศยาน ยานยนต์ โดรน และหุ่นยนต์
  • ดูดซับแรงกระแทก: คานยุบตัวและคืนรูปเมื่อพิมพ์ด้วยวัสดุยืดหยุ่น ใช้ในหมวก พื้นรองเท้า เบาะ และอานจักรยาน แนวคิดนี้เรียกว่า Digital Foam
  • เพิ่มพื้นที่ผิว: ช่วยระบายความร้อนในตัวแลกเปลี่ยนความร้อนและแผ่นระบายความร้อน
  • ให้เนื้อเยื่อยึดเกาะ: รากเทียมที่มีผิว Lattice ช่วยให้กระดูกเติบโตเข้าไปยึด
  • ปรับคุณสมบัติเฉพาะจุด: ทำให้ส่วนหนึ่งของชิ้นงานแข็ง อีกส่วนนิ่ม ด้วยวัสดุชนิดเดียว
  • ประหยัดวัสดุและเวลา: ใช้วัสดุน้อยลงเมื่อเทียบกับชิ้นงานตัน

เลือกเทคโนโลยี 3D Printing สำหรับงาน Lattice

เทคโนโลยี จุดเด่นกับงาน Lattice ข้อควรระวัง เหมาะกับ
Resin (MSLA / DLP / SLA) พิมพ์คานเส้นเล็กและรายละเอียดสูงได้ มีทั้งเรซินแข็งและเรซินยืดหยุ่น ต้องวางซัพพอร์ตและเผื่อทางให้เรซินไหลออกจากช่องภายใน ต้องล้างและอบให้ทั่ว Lattice ขนาดเล็กถึงกลาง งานวิจัย งานต้นแบบกันกระแทก
FDM ต้นทุนต่ำ พิมพ์ชิ้นใหญ่ได้ ทำ Planar Lattice และ Gyroid ได้ดี ใช้เส้น TPU สำหรับงานยืดหยุ่น คานเล็กถูกจำกัดด้วยขนาดหัวฉีด คานลอยกลางอากาศต้องใช้ซัพพอร์ตซึ่งแกะออกจากตาข่ายยาก แผ่นรังผึ้ง ชิ้นงานขนาดใหญ่ ต้นแบบราคาประหยัด
SLS (ผงไนลอน / TPU) ไม่ต้องใช้ซัพพอร์ต เพราะผงพยุงชิ้นงานเอง จึงทำ Lattice 3 มิติซับซ้อนได้อิสระที่สุด ต้องออกแบบให้เป่าผงออกจากช่องภายในได้ ลงทุนสูงกว่า งานผลิตจริงจำนวนน้อยถึงปานกลาง ชิ้นส่วนใช้งานจริง

ตัวอย่างเครื่องที่ Sync Innovation จำหน่าย: HeyGears Reflex 2 และ Phrozen Sonic Mighty Revo 16K (Resin), FDM 3D Printer หลายรุ่น และ Raise3D RMS220 (SLS)

เลือกวัสดุตามหน้าที่ของ Lattice

หน้าที่ กลุ่มวัสดุ ตัวอย่างที่ร้านมี
โครงสร้างแข็ง น้ำหนักเบา เรซินวิศวกรรม, เส้น Composite, ผงไนลอน เรซินวิศวกรรม HeyGears, เส้น Composite CF/GF
กันกระแทก ยุบและคืนรูป เรซินยืดหยุ่น (Elastomer), เส้น TPU, ผง TPU เรซินยืดหยุ่น HeyGears RE40 / RE70 / RE80 / DE70, Phrozen EL 400, Elegoo TPU 95A
ชิ้นทดสอบสำหรับงานวิจัย เรซินมาตรฐานหรือเรซินเหนียว เครื่องและเรซินสำหรับ Resin 3D Printer

ข้อแนะนำในการออกแบบและพิมพ์

  • เริ่มจากชิ้นทดสอบเล็ก: พิมพ์ก้อน Lattice ขนาดเล็กหลายความหนาคาน เพื่อหาขนาดเล็กสุดที่เครื่องและวัสดุของคุณพิมพ์ได้จริง ก่อนพิมพ์ชิ้นเต็ม
  • เผื่อทางระบาย: งานเรซินต้องให้เรซินเหลวไหลออกได้ งาน SLS ต้องเป่าผงออกได้ เซลล์เปิดทำความสะอาดง่ายกว่าเซลล์ปิด
  • เลือกทิศทางวางชิ้นงาน: Lattice บางแบบพิมพ์ได้โดยไม่ต้องมีซัพพอร์ตเมื่อวางมุมที่เหมาะสม
  • อบเรซินยืดหยุ่นให้ครบตามผู้ผลิต: คุณสมบัติการคืนตัวขึ้นกับการอบหลังพิมพ์
  • ทดสอบกับงานจริง: ผลจากซอฟต์แวร์จำลองเป็นจุดเริ่ม ชิ้นงานจริงขึ้นกับวัสดุ เครื่อง และค่าการพิมพ์

ซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้าง Lattice มีหลายตัว เช่น nTop (nTopology) และ Inspire ซึ่งถูกกล่าวถึงในแหล่งอ้างอิงของบทความนี้ ส่วนโปรแกรม CAD และ Slicer หลายตัวก็มีเครื่องมือ Lattice หรือ Infill ขั้นพื้นฐานให้ใช้

คำถามที่พบบ่อย

Lattice กับ Infill ต่างกันอย่างไร

Infill คือโครงภายในที่ Slicer เติมให้อัตโนมัติเพื่อพยุงผนังชิ้นงาน ส่วน Lattice เป็นโครงสร้างที่ผู้ออกแบบกำหนดเองให้ทำหน้าที่ เช่น ลดน้ำหนักหรือดูดซับแรง และมักเปิดให้เห็นจากภายนอก

Lattice แบบไหนแข็งแรงที่สุด

ไม่มีแบบที่ดีที่สุดสำหรับทุกงาน แหล่งอ้างอิงแนะนำให้เลือกตามหน้าที่ เช่น Strut สำหรับงานโครงสร้าง TPMS สำหรับงานความร้อน และ Stochastic สำหรับงานการแพทย์

เครื่อง FDM ทั่วไปพิมพ์ Lattice ได้ไหม

ได้สำหรับ Planar Lattice และ Gyroid ส่วน Strut Lattice ที่มีคานเอียงหลายทิศทางจะพิมพ์ยากกว่าเพราะต้องใช้ซัพพอร์ต

อยากทำแผ่นกันกระแทกแบบ Lattice ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากเรซินยืดหยุ่นหรือเส้น TPU กับชิ้นทดสอบขนาดเล็ก แล้วปรับขนาดเซลล์และความหนาคานจนได้ความนุ่มที่ต้องการ อ่านแนวคิดเพิ่มเติมใน Digital Foam คืออะไร

อยากรู้ว่างาน Lattice ของคุณเหมาะกับเครื่องและวัสดุแบบไหน ส่งไฟล์หรือรูปตัวอย่างมาปรึกษาได้ โทร 090-998-8151 · LINE @sync.innovation

แหล่งอ้างอิง

Cart 0

Your cart is currently empty.

Start Shopping