เครื่อง CNC (CNC Machine) คือเครื่องจักรที่ใช้คอมพิวเตอร์สั่งให้เครื่องมือตัดเคลื่อนที่ตามคำสั่งที่เขียนไว้ล่วงหน้า กัด เจาะ ตัด หรือแกะสลักชิ้นงานได้ตรงแบบ และทำซ้ำกี่ชิ้นก็ได้ผลเท่าเดิม จากที่เคยอยู่แต่ในโรงงาน ตอนนี้มีทั้งเครื่องระดับอุตสาหกรรม Desktop CNC ขนาดตั้งโต๊ะ และ DIY CNC ที่ประกอบเองได้ ด้านล่างอธิบายตั้งแต่ความหมาย หลักการทำงาน ไปจนถึงวิธีเลือกเครื่องให้เหมาะกับงาน
ข้อมูลสเปกในบทความอ้างอิงจากเว็บไซต์และคู่มือของผู้ผลิต ดูรายการแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ

ตัวอย่าง Desktop CNC: Makera Z1 (ภาพจาก Makera)
CNC ย่อมาจากอะไร
CNC ย่อมาจาก Computer Numerical Control แปลตรงตัวว่า "การควบคุมเชิงตัวเลขด้วยคอมพิวเตอร์" คือบอกเครื่องผ่านชุดคำสั่งตัวเลขว่าให้เครื่องมือเคลื่อนไปพิกัดไหน ด้วยความเร็วเท่าไร แทนที่คนจะหมุนมือหมุนของเครื่องกลึงหรือเครื่องกัดเอง
ภาษาคำสั่งที่เครื่อง CNC เกือบทุกเครื่องเข้าใจคือ G-code ภาษาเดียวกับที่ 3D Printer ใช้ ถ้าคุณเคยเปิดไฟล์ .gcode จากโปรแกรม Slicer จะเห็นว่าหน้าตาคล้ายกันมาก
เครื่อง CNC ทำงานอย่างไร
เครื่อง CNC สายงานกัด (Milling/Router) ผลิตแบบ Subtractive คือเริ่มจากก้อนหรือแผ่นวัสดุตัน แล้วใช้ดอกกัด (End Mill) หมุนความเร็วสูงกัดเนื้อส่วนที่ไม่ต้องการออก ตรงข้ามกับ 3D Printer ที่เป็นแบบ Additive คือเติมวัสดุทีละชั้น จากแบบจนได้ชิ้นงานมี 5 ขั้น
- ออกแบบ (CAD): วาดแบบ 2D (เช่น ไฟล์ SVG, DXF) หรือขึ้นโมเดล 3D (เช่น STEP, STL)
- วางเส้นทางดอกกัด (CAM): เลือกดอกกัด ความลึกต่อรอบ ความเร็ว และรูปแบบการกัด โปรแกรมจะคำนวณเส้นทางให้
- แปลงเป็น G-code (Post-processor): CAM แปลงเส้นทางเป็น G-code ในรูปแบบที่ตัวควบคุมของเครื่องรุ่นนั้นเข้าใจ
- ตั้งเครื่องและจับยึดชิ้นงาน: ยึดวัสดุให้แน่น ใส่ดอกกัด และกำหนดจุดศูนย์ (Work Zero) ว่ามุมไหนของวัสดุคือพิกัด 0,0,0
- สั่งกัด: ตัวควบคุม (Controller) อ่าน G-code ทีละบรรทัด แล้วสั่งมอเตอร์แต่ละแกนและสปินเดิลให้ทำงานตามนั้น
แต่ละขั้นใช้โปรแกรมอะไร อ่านต่อได้ที่ โปรแกรมออก G-Code สำหรับเครื่อง CNC ที่นิยมใช้
ตัวอย่าง G-code แบบง่าย
ด้านล่างคือคำสั่งกัดร่องสี่เหลี่ยมขนาด 40 × 20 มม. ลึก 0.5 มม. (ใช้ประกอบความเข้าใจเท่านั้น ไม่ใช่ค่าสำหรับเครื่องจริง)
G21 ; ใช้หน่วยมิลลิเมตร G90 ; ใช้พิกัดสัมบูรณ์ (อ้างอิงจาก Work Zero) M3 S10000 ; เปิดสปินเดิล หมุนตามเข็ม 10,000 รอบ/นาที G0 Z5 ; ยกดอกขึ้นเหนือผิวงาน 5 มม. (เคลื่อนเร็ว) G0 X0 Y0 ; ไปที่จุดเริ่ม G1 Z-0.5 F200 ; กดดอกลงลึก 0.5 มม. ด้วยความเร็ว 200 มม./นาที G1 X40 F600 ; กัดเป็นเส้นตรงด้วยความเร็ว 600 มม./นาที G1 Y20 G1 X0 G1 Y0 G0 Z5 ; ยกดอกขึ้น M5 ; หยุดสปินเดิล
- G0 = เคลื่อนที่เร็ว (ไม่ตัด) · G1 = เคลื่อนที่เป็นเส้นตรงขณะตัด · G2/G3 = เคลื่อนเป็นส่วนโค้ง
- F = ความเร็วป้อน (Feed rate) · S = ความเร็วรอบสปินเดิล (RPM)
- M3/M5 = เปิด/ปิดสปินเดิล
ใช้งานจริงแทบไม่มีใครเขียน G-code เองทั้งไฟล์ โปรแกรม CAM สร้างให้หมด แต่ถ้าอ่านคำสั่งพื้นฐานออก ก็ตรวจไฟล์และแก้ปัญหาได้เร็วขึ้นมาก
แกน X Y Z และเครื่อง 3, 4, 5 แกน
| จำนวนแกน | การเคลื่อนที่ | ทำอะไรได้ |
|---|---|---|
| 3 แกน (X, Y, Z) | ซ้าย-ขวา หน้า-หลัง ขึ้น-ลง | งานแผ่น งานกัดร่อง ป้าย PCB ชิ้นงาน 2.5D และ 3D ที่กัดจากด้านบนด้านเดียว ครอบคลุมงานส่วนใหญ่ของ Desktop CNC |
| 4 แกน (+ แกนหมุน A) | เพิ่มแกนหมุนชิ้นงานรอบแนวนอน | แกะสลักรอบชิ้นงานทรงกระบอก ด้ามจับ ชิ้นงานที่ต้องกัดหลายด้านโดยไม่ต้องถอดยึดใหม่ |
| 5 แกน | เพิ่มแกนเอียง/หมุนอีก 2 แกน | ชิ้นงานรูปทรงซับซ้อน เช่น ใบพัด แม่พิมพ์ ชิ้นส่วนอากาศยาน ส่วนใหญ่เป็นเครื่องระดับอุตสาหกรรม |
Desktop CNC ของ Makera ทั้ง Z1, Carvera Air และ Carvera เป็นเครื่อง 3 แกน เพิ่มแกนที่ 4 ได้เป็นอุปกรณ์เสริม
ส่วนประกอบหลักของเครื่อง CNC
| ส่วนประกอบ | หน้าที่ | สิ่งที่ควรดูเวลาเลือกเครื่อง |
|---|---|---|
| โครงเครื่อง (Frame) | รับแรงขณะกัด | ยิ่งแข็งแรง สั่นน้อย ผิวงานยิ่งดีและตัดโลหะได้ โครงเหล็กหล่อหรืออะลูมิเนียมหนาแข็งกว่าโครงพลาสติกหรือท่อบาง |
| สปินเดิล (Spindle) | หมุนดอกกัด | กำลัง (W) และช่วงความเร็วรอบ (RPM) สปินเดิลกำลังต่ำตัดไม้และพลาสติกได้ แต่ต้องกัดตื้นมากเมื่อเจอโลหะ |
| ระบบขับเคลื่อน | เลื่อนแต่ละแกน | มอเตอร์สเต็ปเปอร์หรือเซอร์โว, เกลียวธรรมดา (Lead Screw) หรือ Ball Screw, รางนำ (Linear Rail) มีผลต่อความแม่นยำและความเร็ว |
| ตัวควบคุม (Controller) | อ่าน G-code แล้วสั่งมอเตอร์ | เครื่องงานอดิเรกจำนวนมากใช้เฟิร์มแวร์ GRBL ส่วนเครื่องสำเร็จรูปมักมีตัวควบคุมและซอฟต์แวร์ของตัวเอง |
| ระบบเปลี่ยนดอก | สลับดอกกัดระหว่างงาน | ขันคอลเล็ตด้วยประแจ, Quick Tool Changer แบบคันโยก หรือ ATC เปลี่ยนอัตโนมัติ |
| การจับยึดชิ้นงาน (Workholding) | ยึดวัสดุไม่ให้ขยับ | แคลมป์ ปากกาจับ เทปกาวสองหน้า หรือโต๊ะสุญญากาศ ชิ้นงานขยับนิดเดียวงานเสียทั้งชิ้น |
| ฝาครอบและระบบดูดฝุ่น | กันเศษและเสียง | สำคัญมากถ้าใช้ในออฟฟิศ ห้องเรียน หรือในบ้าน |
ประเภทของเครื่อง CNC ที่พบบ่อย
- CNC Milling / Machining Center: เครื่องกัดโลหะในโรงงาน โครงหนักและแข็งแรงมาก ใช้ผลิตชิ้นส่วนเครื่องจักรและแม่พิมพ์
- CNC Router: เน้นงานแผ่นขนาดใหญ่ เช่น ไม้ MDF อะคริลิก ป้าย เฟอร์นิเจอร์
- CNC Lathe (เครื่องกลึง): หมุนชิ้นงานแล้วใช้มีดกลึงตัด เหมาะกับชิ้นงานทรงกระบอก เช่น เพลา บูช
- CNC Laser / Plasma / Waterjet: ใช้ลำแสง พลาสมา หรือน้ำแรงดันสูงตัดแผ่นวัสดุ ใช้ G-code เหมือนกันแต่ไม่ใช่การกัดด้วยดอก
- Desktop CNC: เครื่องกัดขนาดตั้งโต๊ะ อยู่ระหว่าง Router กับ Milling ตัดได้ทั้งไม้ พลาสติก PCB และโลหะอ่อนอย่างอะลูมิเนียมและทองเหลือง
เครื่องอุตสาหกรรม vs Desktop CNC vs DIY CNC
| CNC อุตสาหกรรม | Desktop CNC สำเร็จรูป | DIY CNC | |
|---|---|---|---|
| ตัวอย่าง | Machining Center, CNC Router ขนาดใหญ่ | Makera Z1, Carvera Air, Carvera | ชุดคิต 3018, MPCNC / LowRider |
| พื้นที่ใช้งาน | โรงงาน ต้องใช้ไฟและพื้นที่เฉพาะ | วางบนโต๊ะในออฟฟิศ ห้องแล็บ ห้องเรียน | ขึ้นกับขนาดที่สร้าง |
| วัสดุ | เหล็ก สแตนเลส ไทเทเนียม ได้เต็มที่ | ไม้ พลาสติก PCB อะลูมิเนียม ทองเหลือง (เหล็กทำได้จำกัด) | ส่วนใหญ่ไม้และพลาสติก ขึ้นกับความแข็งแรงของโครง |
| การเริ่มใช้งาน | ต้องมีช่างเทคนิค | แกะกล่องแล้วใช้ได้ มีซอฟต์แวร์ของผู้ผลิต | ต้องประกอบ ปรับตั้ง และเลือกซอฟต์แวร์เอง |
| เหมาะกับ | การผลิตจำนวนมาก | ต้นแบบ งานผลิตจำนวนน้อย การศึกษา ธุรกิจขนาดเล็ก | คนชอบลงมือสร้างเครื่องเอง งบจำกัด |
ถ้ากำลังเลือกระหว่างเครื่องสำเร็จรูปกับประกอบเอง อ่านต่อที่ Makera CNC ทำไมขายดีบน Kickstarter เทียบกับ DIY CNC
เครื่อง CNC ทำงานอะไรได้บ้าง
- ชิ้นส่วนโลหะใช้งานจริง: ขายึด แผ่นยึดมอเตอร์ ฮีตซิงก์ ชิ้นส่วนหุ่นยนต์จากอะลูมิเนียม
- แผ่นวงจร PCB ต้นแบบ: กัดลายวงจรและเจาะรูได้ในวันเดียว
- ป้ายและงานแกะสลัก: ป้ายชื่อทองเหลือง ไม้ อะคริลิก โลโก้
- แม่พิมพ์และจิ๊ก: แม่พิมพ์สำหรับหล่อซิลิโคนหรือเรซิน ตัวจับยึดชิ้นงานในสายการผลิต
- งานสอนและงานวิจัย: ให้นักเรียนเห็นกระบวนการผลิตแบบ Subtractive ของจริง
มี 3D Printer อยู่แล้วและสงสัยว่างานไหนควรใช้เครื่องไหน อ่าน งานแบบไหนควรใช้ 3D Printer งานไหนควรใช้ CNC
ตัวอย่าง Desktop CNC ที่ Sync Innovation จำหน่าย
| สเปก (ผู้ผลิต) | Makera Z1 | Carvera Air | Carvera |
|---|---|---|---|
| พื้นที่ทำงาน | 200 × 200 × 100 มม. | 300 × 200 × 130 มม. | 360 × 240 × 140 มม. |
| สปินเดิล | 150 W | 200 W | 200 W |
| เปลี่ยนดอกกัด | Quick Tool Changer | Quick Tool Changer | อัตโนมัติ (ATC) 6 ดอก |
| เลเซอร์ | 5 W อุปกรณ์เสริม (แกะสลัก) | 5 W อุปกรณ์เสริม | 2.5 W ในตัว |
ดูรายละเอียดแต่ละรุ่น: Makera Z1 · Carvera Air · Carvera หรือ Desktop CNC ทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
ต้องเขียน G-code เองไหม
ไม่ต้อง โปรแกรม CAM สร้าง G-code ให้จากแบบ สิ่งที่คุณต้องตั้งคือดอกกัด ความลึก และความเร็ว เครื่องสำเร็จรูปอย่าง Makera มีโปรแกรมฟรีที่ช่วยแนะนำค่าเหล่านี้ให้ด้วย
เครื่อง CNC กับเครื่องตัดเลเซอร์ต่างกันอย่างไร
เลเซอร์ใช้ลำแสงเผาหรือหลอมวัสดุ เหมาะกับงานแผ่นบางและงานแกะผิว ส่วน CNC ใช้ดอกกัดตัดเนื้อวัสดุออก จึงทำงานได้ลึกกว่า ทำชิ้นงาน 3 มิติได้ และตัดโลหะได้ ซึ่งเลเซอร์ไดโอดขนาดเล็กตัดโลหะไม่ได้
Desktop CNC ตัดโลหะได้ไหม
ได้ในกลุ่มโลหะอ่อน เช่น อะลูมิเนียม ทองเหลือง ทองแดง โดยกัดตื้น ๆ ต่อรอบ ส่วนเหล็ก สแตนเลส และไทเทเนียม Makera ระบุว่าทำได้เฉพาะงานเบา และไม่แนะนำสำหรับผู้เริ่มต้น
เสียงดังไหม ใช้ในออฟฟิศได้หรือเปล่า
ขึ้นกับวัสดุและรุ่น Makera ระบุว่า Z1 เสียงราว 70 dB มีฝาครอบและระบบดูดฝุ่นในตัว แต่กัดโลหะจะดังกว่ากัดไม้ คู่มือ Carvera แนะนำให้สวมที่ครอบหูเมื่อกัดวัสดุแข็ง
มือใหม่ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากวัสดุอ่อนอย่างไม้ MDF หรืออะคริลิก ใช้ค่าตั้งต้นจากผู้ผลิต แล้วค่อยขยับไปโลหะ ถ้าเคยใช้ 3D Printer มาก่อน อ่าน สิ่งที่ต้องรู้ก่อนใช้เครื่อง CNC สำหรับคนที่มาจาก 3D Printer
อยากรู้ว่างานของคุณเหมาะกับเครื่อง CNC รุ่นไหน ส่งแบบหรือรูปตัวอย่างงานมาปรึกษาได้ โทร 090-998-8151 · LINE @sync.innovation
แหล่งอ้างอิง
- Makera – Makera Z1, Carvera Air, Carvera, คู่มือ Carvera (PDF)
- FreeCAD Wiki – CAM Workbench, CAM Post (Post-processor)
- Protolabs Network (Hubs) – 3D Printing vs CNC Machining








