12 ปัญหางานพิมพ์เสียของเครื่อง LCD 3D Printer และวิธีแก้ไข

หากพบชิ้นงานหลุดจากฐานเป็นประจำ ควรตั้งค่าระนาบฐานพิมพ์ใหม่ด้วยวิธีที่ผู้ผลิตแนะนำ โดยปกติแล้วหากใช้กระดาษ A4 เป็นตัวตั้ง ความหนา 80 ไมครอน FEP Film ความหนา 127 ไมครอน ดังนั้นระยะห่างที่เหมาะสมระหว่างฐานพิมพ์และฟิล์มด้านล่าง ไม่ควรเกิน 50-70 ไมครอน หรือ 1-2 layer นั่นเอง

เพิ่มเวลาการฉายแสงที่ชั้นฐานขึ้นอีก 5-10% จากปกติ เพื่อให้มีความแข็งแรงมากยิ่งขึ้น ใน Chitubox หรือ Slicer มักใช้คำว่า Bottom Exposure Time

ใช้กระดาษทรายหยาบขัดที่ฐานพิมพ์ เพื่อเพิ่มความขรุขระและพื้นที่ผิวสัมผัสระหว่างเรซินและชิ้นงานให้มากขึ้น หรือหากมีเครื่องมืออาจใช้การเจาะรูขนาดเล็กเพื่อช่วยก็สามารถทำได้

FEP PFA หรือ NFEP Film มีอายุการใช้งาน สังเกตได้จากเวลาเทน้ำเรซินออก หากไม่มีเรซินเกาะ หรือติดอยู่เลย แสดงว่ายังมีสมบัติ “ไม่เกาะผิว” สูงอยู่ใช้งานได้ หากเรซินไหลยากแสดงว่้าหน้าสัมผัสเริ่มเสื่อมสภาพแล้ว

หรือกรณีมีฝ้า รอยขีดข่วนจากการใช้งาน ก็ส่งผลต่อความเข้มแสงที่ส่งออกมาได้เช่นกัน

เครื่องรุ่นใหม่ๆอย่าง Saturn 4 จะเริ่มเตือนเมื่อพิมพ์เกิน 60,000 ชั้นขึ้นไป

เรซินกลุ่ม ABS-like หรือ PP-like หรือ Flexible จะมีความหนืดมากกว่าปกติ ดังนั้นควรตั้งเวลา Delay 2-5 วินาที ก่อนฉายแสงหลังแท่นพิมพ์เคลื่อนที่ลงสุด เพื่อให้เรซินเซ็ทตัวก่อนเริ่มฉายแสง

ปัญหานี้มักไม่เกิดในบ้านเราคือเรซินทำงานได้ดีที่อุณหภูมิ 25-30 องศาเซลเซียส ดังนั้นบางเครื่องจึงมีระบบฮีทเตอร์ให้ความร้อนติดมาด้วย ซึ่งประเทศไทยอยู่ในช่วงนี้อยู่แล้วเลยโอกาสที่ปัญหาเกิดจากสาเหตุนี้เลยน้อยมาก

Support ต้องอยู่ในจุดที่เริ่มขึ้นชิ้นงาน หรือจุดล่างสุด หลายโปรแกรมในโหมด auto support จะผิดพลาดตรงนี้ นอกจากนี้ควรมีขนาดที่ใหญ่พอสำหรับรับแรงดึงได้ โดยไม่เสียหายระหว่างการพิมพ์ ขนาดที่เหมาะสมมีตั้งแต่ 0.6-1.2 mm ที่ปลายสุดซึ่งสัมผัสชิ้นงาน

สามารถเพิ่มได้ 1-2 วินาที ขึ้นกับชนิดเรซิน วิธีแก้นี้ไม่เหมาะกับงานกลุ่มจิวเวรี เพราะจะทำให้รายละเอียดหายไป แต่ถ้าเป็นงานต้นแบบ งานฟิกเกอร์ทั่วไป สามารถทำได้ โดยไม่สูญเสียรายละเอียด

ไม่ควรวางชิ้นงานราบหรือ Flat กับพื้น เพราะจะเกิดแรงดึงมากที่สุด ควรหมุนอย่างน้อย 30-45 องศา เพื่อลดพื้นที่ดังกล่าว

การพิมพ์เรซินที่เป็นพื้นที่ปิด จะทำให้เกิดสุญญากาศขณะยกขึ้น ดังนั้นจึงต้องเจาะรูระบายออก

Masterclass Resin Printing How To Place Drain Hole

เป็นวิธีที่แก้ไข ที่ดีที่สุด รวมถึงหมั่นตรวจสอบเรซินตกค้างในถาดพิมพ์ทุกครั้งหลังการพิมพ์

จอ LCD ที่เกิด Dead Pixel ยังสามารถใช้งานได้เหมือนปกติ หากจำเป็นต้องใช้งาน สามารถวางชิ้นงาน ในส่วนอื่นที่ไม่เสียหายได้

เศษที่ติดสะสมไปเรื่อยๆ จนติดขึ้นมากับชิ้นงาน เหมือนในปัญหาข้อ 2 หรือบางกรณีก็เกิดจากพื้นสัมผัส FEP ชั้นที่พิมพ์สูงมาก จนไม่สามารถลอกชิ้นงานออกได้

อาจเกิดได้จากขั้นตอนการ Slice หรือตัวไฟล์ 3D Model มีจุดที่มีปัญหาทำให้เกิดการ Slice ผิดพลาด

เทเรซินออกจากถาดให้หมด ทำความสะอาด จากนั้นใช้นิ้วดีดเบาๆที่ตัวฟิล์มต้องดังและแน่น ไม่มีอาการหย่อน

ใช้หลักการวางชิ้นงาน ที่ลดพื้นที่การพิมพ์/ชั้นให้มากที่สุด จะสามารถลดปัญหางานเป็นครีบได้

Support ที่ใหญ่ขึ้น จะช่วยตรึงชิ้นงานให้คงรูปร่างตามเดิมได้ดีขึ้นในบางกรณีอาจต้องใช้ support ขนาด 1.2-1.5 mm เลย สำหรับงานเรขาคณิตขนาดใหญ่เช่น พวกกล่อง ขวดผนังบาง หรืองานทรงกลมแบน รวมถึงการเพิ่มความถี่ของ Support ก็สามารถช่วยได้

สืบเนื่องจากข้อแนะนำข้างบน คือให้ชิ้นงานเซ็ทตัวสมบูรณ์ก่อน ค่อยตัด Support ออกซึ่งจะยุ่งยากมากขึ้น เนื่องจาก support จะเปราะแตกหักง่าย “ควรตัดห่างจากชิ้นงาน” แล้วไปตะไบ ขัดเก็บงานอีกที เพื่อป้องกันผิวชิ้นงานเสียหาย (เพราะอบรวมไปกับชิ้นงานแล้ว)

แรงดึง/ชั้น ทีมากเกินปกติ ทำให้ผิวของชิ้นงานเสียหาย เกิดเป็นสีขาวขึ้น

การปล่อย IPA ระเหยออกไปเอง หรือล้างบางส่วนไม่สะอาด จะทำให้ IPA กัดชิ้นงานจนเกิดเป็นรอยสีขาวๆขึ้น ซึ่งแก้ไขยาก ดังนั้นควรเป่า IPA ให้แห้งสนิทก่อนไปทำขั้นตอนถัดไป

IPA หลังใช้ไปนานๆ ก็เปลี่ยนจากสีใสสะอาด เป็นสีขุ่น ตามปริมาณการล้างเรซิน ซึ่งบางครั้งเศษเรซินที่ตกค้างอยู่ก็จะมาเกาะชิ้นงาน ผสมกันไปกับ IPA ดังนั้นควรถึงเวลาเปลี่ยนใหม่ เพื่อรักษาคุณภาพชิ้นงานหลังพิมพ์ให้คงเดิม ตัวอย่างภาพด้านล่างตัว IPA เริ่มทำความสะอาดได้ไม่ดีแล้ว ควรเปลี่ยน

เรซินเกือบทุกชนิด “มีค่าการหดตัว” หรือ Shrinkage ที่แตกต่างกันออกไป มีตั้งแต่ 0.XX% จนไปถึง 3% โดยปริมาตร ดังนั้นควรเผื่อความคลาดเคลื่อนดังกล่าวด้วย ปกติผู้ผลิตเรซินจะมีข้อมูลส่วนนี้อยู่เกือบทั้งหมด บางครั้งขนาดอาจจะหายไปถึง 10% เลยก็เป็นไปได้ โดยเฉพาะรูเจาะ รูยึดต่างๆ

CHITUBOX Tolerance Compensation Guide

ส่วนนี้อาจมีความผิดพลาดด้าน Firmware หรือการฉายแสงที่ผิดปกติ ซึ่งต้องตรวจสอบกับผู้ผลิต หรือตัวแทนจำหน่าย ในบางครั้งอาจพบงานที่ยืด ยาว สูง ผิดปกติได้เลย

สำหรับคนที่พิมพ์งานกลวง (hollow) แล้วลืมเจาะรูระบายเรซินออก ทำให้เกิดเรซินค้างอยู่ในชิ้นงาน และไม่มีทางที่จะแข็งตัว (เพราะไม่โดนแสง UV เลย) ค่อยๆซึมหรือกัดผิวชิ้นงานด้านออกมา

ข้อนี้อาจจะมีโอกาสน้อย โดยเรซินที่ไม่ได้คุณภาพ เมื่อพิมพ์เสร็จจะยังไม่เห็นอะไร แต่พอนำไปอบ หรือตั้งทิ้งไว้ จะเกิดรอยร้าวขึ้น อีกสาเหตุคือเรซินหมดอายุ หรือจัดเก็บไม่เหมาะสมจนเสื่อมคุณภาพไป

เรซินกลุ่มนี้ จะสามารถละลาย หรือแตกร้าว หรือสูฐเสียมวลจากความชื้นไปได้ ต้องอบยูวีให้ตัวเรซินทำปฏิริยาเคมีจนสมบูรณ์ จึงจะไม่เกิดปัญหานี้

สารเคมีบางตัวที่ใช้เคลือบผิวและทำสี ทำให้เกิดการกัดกร่อนทางเคมีเช่นเดียวกับ IPA ดังนั้นควรตรวจสอบให้ดีว่า ชุดทำสีที่นำมาใช้ ไม่ทำปฏิกริยากับสารกลุ่มอะคริลิก

การที่พื้นที่ผิวสัมผัสมาก ทำให้แรงดึง (suction force) มากขึ้นตามไปด้วย ทำให้เวลาดึงชิ้นงานขึ้นแต่ละครั้ง เกิดแรงภายในชิ้นงาน จนเสียรูปร่างไป หากสังเกตจะได้ยินเสียงชิ้นงานหลุดจาก Film เสียงดังได้ชัดเจน ซึ่งการแก้อาจจะต้องไปหามุมการวางชิ้นงานใหม่หรือบางครั้งก็ไม่สามารถแก้ไขได้ ต้องไปเก็บงานอีกที

ปัญหานี้เกิดจากสุญญากาศและ Suction Cup ได้เช่นเดียวกัน

แกนแนวตั้งหรือแกน Z ของเครื่องในปัจจุบัน (2026) ได้คุณภาพมาตรฐานหมด ทั้งนี้หากใช้ไปนานๆ อาจจะมีการเสื่อมสภาพ หรือมีฝุ่น เข้าไปอยู่ในตัวบูชของแกน ซึ่งบางครั้งจะมองไม่เห็น ดังนั้นการถอดมาทำความสะอาดเป็นวิธีที่เหมาะที่สุด อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือหากพบปัญหา

โดยปกติแล้วเครื่อง LCD 3D Printer จะมีจุดเหมาะสมในการฉายแสงที่น้อยมาก หากคลาดเคลื่อนไป 2-3 วินาที รายละเอียดขนาดเล็กก็จะเริ่มหายไปแล้ว รวมถึงเรซินแต่ละ “ยี่ห้อ” และ “สี” ก็มีจุดเหมาะสมไม่เหมือนกัน ดังนั้นหากตัวเครื่องมีระบบการ Calibration ก็จะช่วยให้ผู้ใช้หาจุดที่เหมาะสมได้ง่ายขึ้น

เครื่องพิมพ์ 3 มิติ แต่ละเครื่องก็มีสเปคแตกต่างกันออกไป เครื่องเรซินราคาถูกในไทยมีความละเอียด อยู่ในระดับ XY Resolution 15-50 ไมครอน หากฟีเจอร์เล็กมากๆ อาจไม่สามารถปริ้นให้ขึ้นรายละเอียดได้

เรซินแต่ละชนิดผู้ผลิตมักแนะนำน้ำยาล้างที่เหมาะสมกับเรซินของตัวเอง ดังนั้นหากพบปัญหานี้ต้องตรวจสอบข้อมูลส่วนนี้

เรซินกลุ่มวิศวกรรมที่มีความหนืดมาก หรือเรซินกลุ่มยืดหยุ่น มักพบปัญหาล้างด้วย IPA หรือน้ำยาล้างที่ผู้ผลิตแนะนำแล้ว ก็ยังพบปัญหาผิวเหนียว Sticky ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ความเหนียวนี้จะหายไปเมื่ออบยูวีแล้ว

สำหรับคนที่ทำชิ้นงานกลวง แต่ลืมเจาะรูระบายเรซินออกจะเจอปัญหาเรซินค่อยๆซึมออกมาเมื่อเวลาผ่านไป มักพบพร้อมกับการแตกหัก ร้าว รูรั่วของชิ้นงาน

IPA หากทิ้งไว้นานๆ จะดูดความชื้นในอากาศทำให้มีความเหนียวมากขึ้น ประสิทธิภาพในการละลายเรซินก็ด้อยลง สังเกตง่ายๆว่าของใหม่ จะได้กลิ่นไอระเหยที่รวดเร็ว ตั้งแต่เท ในขณะที่ IPA ที่ทิ้งไว้ในบรรจุภัณฑ์ล้าง จะไม่ค่อยได้กลิ่นแล้ว เนื่องจากเริ่มเสื่อมสภาพ

ข้อนี้ทำให้บริเวณตรงกลาง เริ่มตกท้องช้าง เนื่องจากไม่มีอะไรมารองรับ รวมถึงแรงดึงมหาศาลช่วงการยกชิ้นงานขึ้น

เรซินชนิด Flexible มีแนวโน้มจะห้อยตัวมากกว่าเรซินปกติอยู่แล้ว ดังนั้น ไม่ควรวางชิ้นงานให้เป็นระนาบมาก ควรมีมุมเอียง 30-45 องศา เป็นอย่างน้อย

IPA หากทิ้งไว้นานๆ จะดูดความชื้นในอากาศทำให้มีความเหนียวมากขึ้น ประสิทธิภาพในการละลายเรซินก็ด้อยลง สังเกตง่ายๆว่าของใหม่ จะได้กลิ่นไอระเหยที่รวดเร็ว ตั้งแต่เท ในขณะที่ IPA ที่ทิ้งไว้ในบรรจุภัณฑ์ล้าง จะไม่ค่อยได้กลิ่นแล้ว เนื่องจากเริ่มเสื่อมสภาพ